[021] 88709971 - 88709970
امروز : چهارشنبه ۱ آبان ۱۳۹۸ ساعت : ۰۴:۵۰:۰۴
(ساعات کاری : شبنه تا پنجشنبه (صبح و عصر
تهران، خیابان ولیعصر، ابتدای پارک ساعی، پلاک2171، طبقه فوقانی شهرکتاب

کاریوتایپ

کاریوتایپ

کاریوتایپ، تست آزمایشگاهی است که امکان بررسی کروموزوم ها را فراهم می کند، به همین خاطر با این تست، اختلالات و ناهنجاری های کروموزومی تشخیص داده می شود.

کروموزوم ها از DNA تشکیل شده اند و تقربیا در هر سلولی از بدن یافت می شوند و حاوی اطلاعات ژنتیکی به ارث رسیده از والدین هستند.

زمانی که سلولی تقسیم می شود، از یک سری دستورالعمل های ژنتیکی عبور می کند تا سلول جدید تشکیل  شود. در صورتی که سلول در روند تقسیم قرار نگیرد، کروموزوم ها در خارج پراکنده می شوند و دیگر روند سازمان یافته ای را دنبال نمی کنند.

تست کاریوتایپ، به بررسی روند تقسیم سلولی نیز می پردازد. هر جفت کروموزوم بر اساس اندازه و ظاهر، آرایش و نظم پیدا می کند. این مورد، به پزشک در تشخیص هر گونه آسیب و یا نقص کروموزومی کمک می کند.

کاریوتایپچرا کاریوتایپ تست با ارزشی است؟

تعداد و شمارش غیر عادی کروموزوم ها، آرایش نامناسب کروموزوم ها و یا وجود کروموزوم های ناقص می تواند نشانه ای باشد از یک اختلال ژنتیکی. اختلالات ژنتیکی طیف وسیعی را شامل می شوند، اما سندرم داون و سندرم ترنر، از جمله شایع ترین اختلالات ژنتیکی هستند که نام آن ها را حتما شنیده اید.

از کاریوتایپ در انواعی از اختلالات ژنتیکی استفاده می شود. از این تست هم چنین در تشخیص کروموزوم فیلادلفیا نیز استفاده می شود. زیاد بودن تعداد این کروموزوم می تواند نشانه ای باشد از ابتلا به لوسمی مغز استخوان حاد.

کاریوتایپ بر روی نوزادان قبل از به  دنیا آمدن شان نیز انجام می شود تا ناهنجاری های ژنتیکی که می توانند نشانه ای باشند از نقایص تولد، تشخیص داده شوند.

در کل، کاریوتایپ کاربردهای زیر را دارد:

  • یافتن هر گونه کروموزومی که دستخوش تغییر شده و این تغییر می تواند به فرزند نیز منتقل شود
  • یافتن کروموزوم اضافی و یا از دست رفته که مانع از باردار شدن خانم و یا سقط جنین می شود
  • یافتن هر گونه کروموزوم اضافی و یا از دست رفته در جنین
  • پی بردن به علت بروز نقایص تولد

دلایل انجام کاریوتایپ

  • برای جنین، استفاده از روش آمنیوسنتز
  • در صورتی که تست های بارداری در سه ماهه اول مواردی مانند سندرم داون و یا سه قلو و چهار قلو زایی را نشان دهند.
  • زمانی که مایع آمنیوتیک خانم باردار به دلیل بالا بودن احتمال تولد نوزاد با نقص تولد، مورد بررسی قرار گرفته باشد.
  • در صورتی که اختلال کروموزومی شناخته نشده ای در یکی از اعضای خانواده وجود داشته باشد.
  • در ناباروری و یا زمانی که علائمی از اختلال ژنتیکی وجود داشته باشد.
  • زمانی که نوع خاصی از لوسمی، لنفوم و یا سرطان تشخیص داده شود. چرا که چنین شرایطی با تغییرات اکتسابی در کروموزوم ها همراه می باشد.

اقدامات و آمادگی قبل از تست کاریوتایپ

آمادگی برای انجام این تست، به روش انجام آن که می تواند شامل گرفتن نمونه از سلول های خونی باشد، بستگی دارد. البته نکته ای که وجود دارد این است که این تست به هیچ گونه آمادگی خاصی نیاز ندارد. در این تست، نمونه از:

  • خون
  • بیوپسی مغز استخوان، که شامل برداشتن نمونه از قسمت اسفنجی استخوان می باشد
  • آمنیوسنتز، که شامل گرفتن نمونه از مایع آمنیوتیک می باشد ، گرفته می شود.

در خصوص عوارض این تست باید گفت که به ندرت شاهد بروز عوارض در پی انجام این تست خواهیم بود. به ندرت احتمال بروز خونریزی و یا عفونت بعد از گرفتن نمونه از خون و یا مغز استخوان وجود دارد. احتمال سقط جنین بعد از انجام آمنیوسنتز نیز بسیار کم می باشد.

روند انجام تست کاریوتایپ

اولین مرحله در انجام کاریوتایپ، گرفتن نمونه از سلول هاست، نمونه ای که می تواند از بافت های مختلف از جمله مغز استخوان، خون، جفت و مایع آمنیوتیک به دست آید.

بسته به ناحیه ای از بدن که تحت درمان قرار می گیرد، از روش های مختلفی استفاده می شود. به عنوان مثال، پزشک از آمنیوسنتز در جمع آوری نمونه از مایع آمنیوتیک استفاده می کند.

در پایان، نمونه در ظرف آزمایشگاهی قرار داده می شود تا زمینه برای رشد سلول ها فراهم شود. تکنسین آزمایشگاه، سلول ها را از نمونه ها جدا کرده و رنگ آمیزی می کند، با این کار، بررسی کروموزوم ها در زیر میکروسکوپ راحت تر خواهد شد.

سلول های رنگ آمیزی شده در زیر میکروسکوپ بررسی می شوند تا هر گونه اختلال و ناهنجاری از قبیل:

  • کروموزوم اضافی
  • کروموزوم ناپیدا
  • از دست رفتن قسمتی از کروموزوم
  • قسمت اضافی در کروموزوم

مشخص شود.

تکنسین آزمایشگاه، قادر به بررسی مواردی مانند اندازه، شکل و تعداد کروموزوم ها زیر میکروسکوپ می باشد. رسیدن به چنین اطلاعاتی در تعیین هر گونه اختلال و ناهنجاری کروموزومی ضروری می باشد.

بهتر است این را نیز ذکر کنیم که بررسی و آنالیز کروموزومی، تست غربالگری شایعی است اما بسیاری از افراد هرگز این تست را انجام نمی دهند.

” نسلي سالم، آينده اي بهتر ”

برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پزشکی تهران لب می توانید به آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، ابتدا پارک ساعی پلاک ۲۱۷۱ ، طبقه فوقانی شهرکتاب ، مراجعه کنید.

اینستاگرام آزمایشگاه تهران لب

شماره های تماس:

۸۸۷۰۹۹۷۰ (۰۲۱)
۸۸۷۰۹۹۷۱ (۰۲۱)

نتایج تست کاریوتایپ

در یک تست کاریوتایپ طبیعی، تعداد ۶۴ کروموزوم مشخص می شود. دو کروموزوم از این ۶۴ کروموزوم، کروموزوم های جنسی هستند که در تعیین جنسیت فرد نقش دارند و ۴۴ کروموزوم دیگر، اتوکروموزوم هستند. اتوکروموزوم ها، نقشی در تعیین جنسیت  ندارند.

این نکته را نیز بدانید که خانم ها دارای دو کروموزوم X، و آقایان دارای یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y هستند.

ناهنجاری هایی که در تست نشان داده می شوند، می توانند به دلیل وجود سندرم و یا شرایط ژنتیکی نیز باشند. گاهی، ناهنجاری می تواند در نمونه آزمایشگاه باشد و تاثیری بر روی بدن نگذارد. در چنین شرایطی، تست کاریوتایپ باید مجدد انجام شود.

در صورتی که فردی تحت درمان سرطان قرار دارد، نتایج به دست آمده دقیق نخواهد بود. چرا که کروموزوم ها حین درمان با شیمی درمانی و یا سایر گزینه های درمانی آسیب می بینند.

در صورتی که تست، نتایج غیر طبیعی را نشان دهد، توصیه می شود سایر اعضای خانواده نیز تست را انجام دهند.

پاسخ

پنج × پنج =

Call Now Button