مقدمه

سقط مکرر (Recurrent Pregnancy Loss – RPL) یکی از نگران‌کننده‌ترین و چالش‌برانگیزترین اختلالات در حوزه زنان، ناباروری و ژنتیک است. بسیاری از زوج‌ها پس از دو یا چند سقط پشت‌سرهم، با پرسش‌های مهمی مواجه می‌شوند: «چرا این اتفاق می‌افتد؟»، «مشکل در جنین است یا بدن مادر؟»، «آیا باید اول آزمایش ژنتیک انجام دهیم یا بررسی هورمونی؟» این سؤال‌ها تنها برای بیماران نیست؛ حتی پزشکان نیز گاهی باید تصمیم بگیرند که مسیر تشخیص را از کدام نقطه آغاز کنند تا هم از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری شود و هم احتمال یافتن علت واقعی افزایش یابد.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بر اساس داده‌های ASRM، حدود ۲ تا ۵ درصد از زوجین RPL را تجربه می‌کنند و بیش از نیمی از این موارد ریشه مولتی‌فاکتوریال دارند؛ یعنی چندین سیستم بدن می‌توانند همزمان در سقط نقش داشته باشند. برخی از این عوامل، مانند ناهنجاری‌های کروموزومی جنین یا والدین، کاملاً خاموش و بدون علامت‌اند. برخی دیگر، مانند اختلالات هورمونی، در همان مراحل اولیه بارداری اثر می‌گذارند و مانع لانه‌گزینی یا رشد صحیح جنین می‌شوند. همین ماهیت چندعاملی باعث شده است که انتخاب مسیر تشخیص، نیازمند یک نگاه تصمیم‌محور و مبتنی بر شواهد باشد.

از سوی دیگر، نوع سقط‌ها (سه‌ماهه اول یا دوم)، سابقه خانوادگی، سن والدین، کیفیت سیکل‌های قاعدگی و حتی سابقه بیماری‌های مزمن همگی تعیین می‌کنند که اولویت با کدام آزمایش باشد. برخی بیماران با علائم هورمونی واضح مراجعه می‌کنند اما علت اصلی یک اختلال کروموزومی پنهان است. برخی دیگر هیچ علامتی ندارند اما یک عدم‌تعادل هورمونی جدی عامل اصلی سقط‌هاست.

در این مقاله، با تکیه بر معتبرترین گایدلاین‌های جهانی (ASRM، ACOG، ESHRE) و شواهد علمی به‌روز، به این پرسش پاسخ می‌دهیم که در بررسی سقط مکرر ، آزمایش کروموزومی باید اول انجام شود یا هورمونی؟ همچنین با ارائه الگوریتم تصمیم‌گیری و چهار کیس واقعی، مسیر تشخیص را برای پزشکان و زوج‌ها روشن‌تر خواهیم کرد.

بخش اول — چرا سقط مکرر نیاز به بررسی دقیق دارد؟

سقط مکرر یکی از پیچیده‌ترین اختلالات پزشکی است، زیرا برخلاف بسیاری از بیماری‌ها، یک علت ثابت و واحد ندارد؛ بلکه حاصل تعامل چندین سیستم حیاتی بدن است. مهم‌ترین دلیل نیاز به بررسی دقیق این است که RPL می‌تواند منشأ ژنتیکی، هورمونی، ایمنی، ساختاری، انعقادی، عفونی یا محیطی داشته باشد و در هر فرد الگوی متفاوتی بروز کند. به همین دلیل، گایدلاین‌های معتبر مانند ASRM و ESHRE تأکید می‌کنند که ارزیابی RPL باید مرحله‌به‌مرحله، هدفمند و بر اساس یک الگوریتم تصمیم‌محور انجام شود، نه آنکه همه آزمایش‌ها به‌صورت تصادفی و گسترده درخواست شوند.

نکته مهم دیگر تفاوت الگوی سقط‌ها در دوران‌های مختلف بارداری است. بیش از ۵۰ درصد سقط‌های سه‌ماهه اول، منشأ جنینی یا کروموزومی دارند؛ یعنی جنین از ابتدا با نقص ژنتیکی شکل گرفته و توان ادامه رشد ندارد. در مقابل، سقط‌های سه‌ماهه دوم بیشتر به علت مشکلات هورمونی، ایمنی یا ساختاری است. این تفاوت به‌خوبی نشان می‌دهد که زمان وقوع سقط یکی از عوامل تعیین‌کننده در انتخاب مسیر تشخیص است.

همچنین سابقه خانوادگی، سن والدین—به‌ویژه سن مادر—نقش کلیدی دارد. افزایش سن تخمک با بالا رفتن احتمال آنیوپلوئیدی ارتباط مستقیم دارد؛ به همین دلیل در زنان بالای ۳۵ سال، بررسی کروموزومی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. از طرف دیگر، وجود علائمی مانند نامنظمی قاعدگی، اختلالات تیروئید یا نشانه‌های PCOS پزشک را به سمت بررسی هورمونی هدایت می‌کند.

اهمیت بررسی سقط مکرر زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم حدود ۴۰ درصد از سقط‌های مکرر بدون بررسی صحیح، در دسته «بدون علت مشخص» قرار می‌گیرند؛ در حالی که علت واقعی غالباً پنهان و قابل تشخیص بوده است. عدم تشخیص صحیح می‌تواند منجر به درمان‌های اشتباه، تجویز داروهای غیرضروری و تأخیر در شروع درمان مناسب شود.

بنابراین، RPL یک تشخیص ساده نیست؛ بلکه یک چالش چندعاملی است که تنها با تحلیل دقیق، انتخاب درست آزمایش‌ها و بررسی مرحله‌به‌مرحله قابل مدیریت است. این موضوع دقیقاً همان چیزی است که انتخاب بین بررسی کروموزومی و هورمونی را حیاتی می‌کند.

بخش دوم — بررسی کروموزومی در سقط مکرر؛ چه زمانی اولویت دارد؟

بررسی کروموزومی یکی از مهم‌ترین مراحل ارزیابی سقط مکرر است، زیرا بخش قابل‌توجهی از سقط‌های سه‌ماهه اول به دلیل ناهنجاری‌های ژنتیکی جنین رخ می‌دهد. مطالعات ASRM و NIH نشان می‌دهد که ۵۰ تا ۶۰ درصد سقط‌های زودرس ناشی از آنیوپلوئیدی‌ها هستند؛ یعنی جنین تعداد یا ساختار کروموزوم‌های طبیعی ندارد و توان رشد ندارد. این آمار نشان می‌دهد که در بسیاری از زوج‌ها، بررسی ژنتیکی باید جزء اولین اقدامات تشخیصی باشد.

مهم‌ترین آزمایش در این حوزه، کاریوتایپ زوجین است. این آزمایش به‌خصوص زمانی ضروری است که یکی از والدین حامل یک ترانسلوکیشن متعادل (Balanced Translocation) باشد؛ وضعیتی که فرد کاملاً سالم است اماchromosomal rearrangement در او احتمال ایجاد جنین با نقص شدید را افزایش می‌دهد. وجود این اختلال تنها با آزمایش ژنتیکی قابل‌تشخیص است و هیچ علامت هورمونی یا بالینی مشخصی ندارد، به همین دلیل در افرادی با سقط‌های زودرس و مکرر، بررسی کروموزومی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

سقط‌هایی که در هفته‌های ۶ تا ۱۰ بارداری رخ می‌دهند، بیشتر با آنیوپلوئیدی مرتبط هستند. در چنین مواردی، معمولاً بررسی هورمونی اطلاعات محدودی ارائه می‌دهد و پزشک باید ابتدا به دنبال علت ژنتیکی باشد. علاوه‌بر این، سن مادر یکی از عوامل تعیین‌کننده است. در زنان بالای ۳۵ سال، احتمال ناهنجاری‌های کروموزومی جنین به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد؛ بنابراین آغاز ارزیابی با تست‌های ژنتیکی منطقی‌تر است.

در برخی موارد، بررسی کروموزومی با آنالیز محصولات بارداری (POC Analysis) تکمیل می‌شود. در این روش DNA جنین بررسی شده و مشخص می‌شود که آیا سقط به دلیل اختلال ژنتیکی بوده یا خیر. اگر در چندین سقط پشت‌سرهم POC دچار آنیوپلوئیدی باشد، انجام کاریوتایپ زوجین ضروری‌تر می‌شود.

موقعیت‌هایی که بررسی کروموزومی اولویت اول دارد عبارت‌اند از:

• سقط‌های سه‌ماهه اول با الگوی تکرارشونده
• سابقه خانوادگی اختلالات ژنتیکی
• سن مادر بالای ۳۵ سال
• وجود سابقه تولد جنین با ناهنجاری
• سقط‌های بدون علامت هورمونی یا بالینی مشخص

بررسی ژنتیکی دقیق می‌تواند مسیر درمان را کاملاً تغییر دهد و از درمان‌های غیرضروری جلوگیری کند، به‌ویژه زمانی که علت واقعی ریشه در کروموزوم‌ها دارد.

بخش سوم — بررسی هورمونی؛ چه زمانی تعیین‌کننده است؟

اختلالات هورمونی یکی از شایع‌ترین و درعین‌حال قابل‌درمان‌ترین علل سقط مکرر هستند. برخلاف اختلالات کروموزومی که غالباً غیرقابل پیشگیری‌اند، بسیاری از مشکلات هورمونی با درمان مناسب قابل اصلاح بوده و می‌توانند شانس بارداری موفق را به‌طور چشمگیری افزایش دهند. به همین دلیل، بررسی هورمونی یکی از ارکان اصلی تشخیص RPL محسوب می‌شود و در بسیاری از بیماران می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

مهم‌ترین محور هورمونی که در سقط مکرر باید بررسی شود، عملکرد تیروئید است. مطالعات ESHRE و ACOG نشان می‌دهد که TSH بالا—even در محدوده بالای نرمال—می‌تواند خطر سقط را افزایش دهد. کم‌کاری تیروئید منجر به اختلال در لانه‌گزینی، رشد ناکافی جفت و اختلالات ژنتیکی ثانویه می‌شود. بنابراین آزمایش TSH، Free T4 و در برخی موارد آنتی‌بادی‌های ضدتیروئید جزء تست‌های ضروری در ارزیابی RPL هستند.

محور بعدی، پرولاکتین است. پرولاکتین بالا باعث اختلال در تخمک‌گذاری و کاهش کیفیت لوتئال فاز می‌شود و می‌تواند یکی از علل پنهان سقط‌های تکرارشونده باشد. درمان به‌موقع با داروهای تنظیم‌کننده پرولاکتین معمولاً نتایج بسیار مطلوبی دارد.

نقص فاز لوتئال (Luteal Phase Defect) یکی دیگر از عوامل مهم در RPL است. در این اختلال، میزان پروژسترون به اندازه‌ای نیست که لانه‌گزینی و حفظ بارداری را حمایت کند. بررسی سطح پروژسترون در روز ۲۱ سیکل، یکی از تست‌های اصلی برای شناسایی این اختلال است. اگرچه تشخیص LPD بحث‌برانگیز است، اما شواهد نشان می‌دهد که در برخی بیماران، درمان حمایتی با پروژسترون می‌تواند سقط را کاهش دهد.

در کنار این موارد، هورمون‌های مرتبط با تخمدان و کیفیت تخمک مانند AMH و FSH نیز نقش مهمی دارند. AMH پایین به‌معنی ذخیره تخمدانی کم است و با افزایش ریسک ناهنجاری جنینی مرتبط می‌شود. همچنین در بیماران مبتلا به PCOS، مقاومت به انسولین و سطح بالای آندروژن‌ها می‌تواند احتمال سقط را افزایش دهد و نیاز به اصلاح متابولیک دارد.

بررسی هورمونی زمانی اولویت دارد که بیمار الگوی سیکل نامنظم، علائم تیروئیدی، سابقه ناباروری، یا سقط‌های دیرتر از سه‌ماهه اول داشته باشد. در این گروه، اختلال هورمونی نه‌تنها علت محتمل‌تر، بلکه قابل درمان‌تر است.

بخش چهارم — الگوریتم تصمیم‌گیری:بررسی سقط مکرر با آزمایش کروموزومی یا هورمونی؟

برای تعیین اینکه بررسی کروموزومی اولویت دارد یا هورمونی، نمی‌توان یک نسخه ثابت برای همه بیماران تجویز کرد. تصمیم‌گیری در سقط مکرر باید بر اساس الگوریتمی باشد که هم شواهد علمی را در نظر بگیرد و هم ویژگی‌های فردی بیمار را. هدف این الگوریتم آن است که پزشک بتواند در سریع‌ترین زمان ممکن، به محتمل‌ترین علت برسد و از انجام تست‌های غیرضروری یا تأخیر در تشخیص جلوگیری کند.

در اولین گام، زمان وقوع سقط تعیین‌کننده است. اگر سقط‌ها عمدتاً در سه‌ماهه اول رخ داده باشند، احتمال آنیوپلوئیدی جنین بیشتر است و بنابراین بررسی کروموزومی باید اولویت داشته باشد. در مقابل، سقط‌های سه‌ماهه دوم، یا سقط‌هایی که پس از مشاهده جنین زنده رخ می‌دهند، معمولاً با عوامل هورمونی، ایمنی یا ساختاری مرتبط هستند و بررسی هورمونی اول اهمیت پیدا می‌کند.

گام بعدی بررسی سن والدین است. در مادران بالای ۳۵ سال، خطر ناهنجاری‌های کروموزومی تخمک افزایش می‌یابد؛ بنابراین در این گروه، کاریوتایپ و آزمایش‌های ژنتیکی اهمیت بیشتری دارند. اما در زنان جوان‌تر با سیکل نامنظم، علائم تیروئیدی یا سابقه PCOS، اولویت با بررسی هورمونی است.

عامل مهم دیگر، الگوی سقط‌هاست. اگر هر بار سقط در هفته مشابهی رخ داده باشد، احتمال اختلال هورمونی یا نقص فاز لوتئال بیشتر است. اما اگر زمان سقط‌ها متفاوت و بدون الگوی مشخص باشد، احتمال اختلالات ژنتیکی یا ایمنی بالاتر می‌رود. در مواردی که یک جنین با آنیوپلوئیدی اثبات‌شده بوده، حتی اگر هورمون‌ها مختل باشند، مسیر تشخیص باید از کروموزوم‌ها آغاز شود.

در زوج‌هایی که سابقه خانوادگی اختلالات ژنتیکی، ناهنجاری‌های مادرزادی یا ناباروری دارند، بررسی کروموزومی باید مقدم باشد. اما اگر بیمار علائمی مانند خستگی، سردی دست و پا، افزایش وزن، ترشحات پستانی یا نامنظمی پریود دارد، بررسی هورمونی غالباً اولین انتخاب است.

در نهایت، مواردی نیز وجود دارد که هر دو مسیر باید همزمان بررسی شوند؛ به‌ویژه در زوج‌هایی با دو یا سه سقط پشت‌سرهم، سن بالا، یا سابقه IVF ناموفق. ترکیب نتایج کروموزومی و هورمونی، بهترین تصویر از علت اصلی را ارائه می‌دهد و از تشخیص‌های ناقص جلوگیری می‌کند.

بخش پنجم — جمع‌بندی تخصصی و مقایسه ارزش تشخیصی

درک اولویت میان کروموزومی و بررسی هورمونی در بررسی سقط مکرر تنها زمانی امکان‌پذیر است که بدانیم هر کدام چه ارزشی در تشخیص دارند و در چه شرایطی تعیین‌کننده‌اند. بررسی کروموزومی، به‌ویژه کاریوتایپ والدین و تحلیل محصولات بارداری، نقش حیاتی در شناسایی اختلالات ژنتیکی پنهان دارد؛ اختلالاتی که معمولاً هیچ علامت‌ ظاهری ایجاد نمی‌کنند اما توان ادامه رشد جنین را مختل می‌کنند. اهمیت این بررسی زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم بیشترین سهم سقط‌های سه‌ماهه اول ناشی از آنیوپلوئیدی‌هاست. بنابراین در زوج‌هایی با سقط‌های زودرس و تکرارشونده، یا در مادران با سن بالاتر، ارزش تشخیصی بررسی ژنتیکی بسیار بالاست و می‌تواند مسیر درمان را کاملاً تغییر دهد.

در مقابل، بررسی هورمونی بیشتر در مواردی اهمیت دارد که الگوی قاعدگی و علائم بالینی به سمت اختلال عملکرد تخمدان، اختلالات تیروئید، پرولاکتین بالا یا مشکلات فاز لوتئال اشاره می‌کند. این دسته از اختلالات، برخلاف اختلالات کروموزومی، قابل درمان هستند و اصلاح آن‌ها می‌تواند شانس بارداری موفق را افزایش دهد. بررسی هورمونی همچنین در مواردی که سقط‌ها در سه‌ماهه دوم رخ می‌دهند یا بیمار علائم واضح متابولیک یا اندوکرینولوژیک دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از منظر تصمیم‌گیری بالینی، ارزش تشخیصی هر دو گروه آزمایش به نوع بیمار بستگی دارد و نمی‌توان یکی را بر دیگری به‌صورت مطلق ترجیح داد. آزمایش‌های ژنتیکی معمولاً تشخیص‌های ریشه‌ای را آشکار می‌کنند اما قابل درمان مستقیم نیستند؛ در حالی که تست‌های هورمونی اغلب مسیر درمان را هم مشخص می‌کنند. پزشک باید بر اساس سن، سابقه سقط، زمان وقوع سقط‌ها، نتایج قبلی و شرایط بالینی، انتخاب کند که کدام بررسی را جلوتر قرار دهد.

در مجموع، بررسی کروموزومی بیشتر ارزش تشخیصی دارد، اما بررسی هورمونی بیشتر ارزش درمانی. به همین دلیل، در بسیاری از بیماران، ترکیب این دو مسیر و تحلیل هم‌زمان نتایج، دقیق‌ترین و کارآمدترین راه برای رسیدن به علت اصلی سقط مکرر است.

بخش ششم — مطالعات موردی

مورد اول: سقط مکرر با علت ژنتیکی پنهان

زن ۲۹ ساله با سه سقط قبل از هفته ۱۱ بارداری مراجعه می‌کند. سیکل‌های قاعدگی او منظم است و هیچ علامت هورمونی شاخصی ندارد. در اولین مرحله، پزشک بررسی هورمونی کامل شامل TSH، پرولاکتین و پروژسترون را تجویز می‌کند که همگی در محدوده طبیعی قرار می‌گیرند. با توجه به سابقه سه سقط زودرس، تصمیم بر انجام کاریوتایپ زوجین گرفته می‌شود. نتیجه آزمایش نشان می‌دهد که همسر بیمار دارای ترانسلوکیشن متعادل (Balanced Translocation) است؛ وضعیتی که فرد کاملاً سالم به نظر می‌رسد اما در زمان تشکیل جنین باعث ایجاد ناهنجاری‌های کروموزومی می‌شود.

نتیجه: در این مورد اولویت با بررسی کروموزومی بود، زیرا علت در هیچ آزمایش هورمونی قابل شناسایی نبود.

مورد دوم:  سقط مکرر ناشی از اختلال هورمونی مشخص

زن ۳۴ ساله با دو سقط پشت‌سرهم در هفته‌های ۸ و ۹ بارداری مراجعه می‌کند. او از خستگی، افزایش وزن و سردی دست و پا شکایت دارد. بررسی TSH نشان می‌دهد مقدار آن ۷.۸ است که نشان‌دهنده کم‌کاری تیروئید است. همچنین، سطح پروژسترون در فاز لوتئال پایین است. پزشک تصمیم می‌گیرد ابتدا اختلالات هورمونی را اصلاح کند. پس از درمان تیروئید و تجویز پروژسترون حمایتی، بیمار بارداری موفقی را تجربه می‌کند.

نتیجه: در این کیس، آزمایش هورمونی اولین و مهم‌ترین مسیر تشخیص بود.

مورد سوم:  علائم هورمونی گمراه‌کننده اما علت ژنتیکی

زن ۳۰ ساله با سیکل‌های نامنظم و سابقه دو سقط مراجعه می‌کند. ابتدا شک پزشک به سمت PCOS و نقص هورمونی می‌رود. آزمایش‌های هورمونی اختلالاتی را نشان می‌دهند، اما پزشک تصمیم می‌گیرد بررسی جنین سقط‌شده را نیز انجام دهد. نتیجه POC نشان می‌دهد جنین دچار تریزومی ۱۶ بوده است. این یافته نشان می‌دهد که اختلال هورمونی به‌تنهایی علت سقط نبوده و مشکل اصلی ژنتیکی بوده است.

نتیجه: علائم بیمار پزشک را گمراه کرد؛ تست ژنتیکی عامل اصلی را مشخص کرد.

مورد چهارم:  سقط بدون علت مشخص؛ تشخیص با بررسی تکمیلی

زن ۲۶ ساله با دو سقط پشت‌سرهم مراجعه می‌کند. بررسی هورمونی کاملاً طبیعی است. کاریوتایپ زوجین نیز بدون مشکل است. در مرحله بعد، پزشک تست آنتی‌فسفولیپید (APS) را درخواست می‌دهد که مثبت می‌شود. این اختلال باعث لخته شدن خون و اختلال در خون‌رسانی به جفت می‌شود و یکی از علل مهم RPL است.

نتیجه : نه ژنتیک و نه هورمون؛ علت واقعی یک اختلال ایمنی بود که تنها با بررسی تکمیلی مشخص شد.

بخش هفتم — نتیجه‌گیری نهایی

سقط مکرر یک وضعیت چندعاملی و پیچیده است که در آن نمی‌توان یک مسیر ثابت و یکسان برای همه بیماران تعیین کرد. تحلیل علمی و شواهد معتبر جهانی نشان می‌دهد که هر دو مسیر تشخیصی—کروموزومی و هورمونی—نقش حیاتی در شناسایی علت RPL دارند، اما اولویت آن‌ها کاملاً وابسته به ویژگی‌های فردی بیمار، زمان سقط، سن والدین، الگوی سیکل ماهانه و سابقه پزشکی است. بررسی کروموزومی عمدتاً زمانی اهمیت پیدا می‌کند که سقط‌ها در سه‌ماهه اول رخ دهند، مادر سن بالاتری داشته باشد یا سابقه خانوادگی اختلالات ژنتیکی وجود داشته باشد. این بررسی معمولاً علل ریشه‌ای را آشکار می‌کند، هرچند که در بسیاری از موارد قابل درمان مستقیم نیست.

در مقابل، اختلالات هورمونی—از تیروئید و پرولاکتین گرفته تا نقص فاز لوتئال و اختلالات تخمدانی—علل قابل درمانی هستند که اثر مستقیم بر لانه‌گزینی، رشد اولیه جنین و پایداری بارداری دارند. در بیمارانی که الگوی سیکل نامنظم، علائم تیروئیدی، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا سابقه ناباروری دارند، بررسی هورمونی اغلب اولویت بیشتری دارد. این گروه از بیماران معمولاً با اصلاح هورمونی شانس بالایی برای بارداری موفق خواهند داشت.

اما نتیجه مهم در بررسی سقط مکرر این است که هیچ‌یک از دو مسیر، به‌تنهایی کافی نیستند. RPL اغلب نتیجه تداخل چند عامل است و بی‌توجهی به هر کدام می‌تواند منجر به تشخیص ناقص یا درمان نامناسب شود. الگوریتم تصمیم‌محور—که شامل تحلیل زمان سقط، سن والدین، علائم بالینی، نتایج آزمایش‌ها و در صورت نیاز بررسی ایمنی یا ساختاری است—بهترین روش برای رسیدن به تشخیص قطعی و طراحی برنامه درمانی مناسب است.

در نهایت، دقت در ارزیابی، انتخاب درست آزمایش‌ها و پیگیری مرحله‌به‌مرحله می‌تواند از تکرار سقط جلوگیری کرده و مسیر بارداری موفق را برای زوج‌ها هموار کند. همکاری میان پزشک متخصص، آزمایشگاه و زوجین، کلید اصلی در مدیریت سقط مکرر است.

اگر شما یا یکی از بیماران‌تان تجربه سقط مکرر داشته‌اید، تأخیر در بررسی علل می‌تواند روند درمان را طولانی‌تر و پیچیده‌تر کند. تشخیص زودهنگام، انتخاب صحیح بین آزمایش‌های کروموزومی، هورمونی یا تست‌های تکمیلی، می‌تواند مسیر بارداری موفق را کوتاه‌تر کند و از درمان‌های غیرضروری جلوگیری کند.

آزمایشگاه تهران‌لب با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های پیشرفته ژنتیک، هورمون‌شناسی و تست‌های تخصصی ناباروری، آماده است تا ارزیابی کامل و مرحله‌به‌مرحله‌ای از وضعیت شما ارائه دهد. کارشناسان بخش RPL در تهران‌لب می‌توانند بر اساس گایدلاین‌های جهانی ASRM، ACOG و ESHRE، دقیق‌ترین مسیر تشخیص را پیشنهاد دهند.

اگر در حال برنامه‌ریزی برای بارداری مجدد هستید یا می‌خواهید علت دقیق سقط‌های قبلی را بدانید، همین حالا اقدام کنید:

و با مشاوران تخصصی و کارشناسان ما تماس بگیرید.

بخش هشتم —مقالات مرتبط

برای درک بهتر چرایی وقوع سقط مکرر و شناخت دقیق‌تر علل ژنتیکی، هورمونی و ایمنی، مطالعه مقالات تکمیلی می‌تواند دید تخصصی‌تری به بیمار و پزشک ارائه دهد. وب‌سایت تهران‌لب مجموعه‌ای از مطالب علمی، کاربردی و مبتنی بر گایدلاین‌های معتبر جهانی دارد که می‌تواند ادامه مسیر تشخیص و درمان را روشن‌تر کند. در ادامه، چند مقاله پیشنهادی ارائه می‌شود که ارتباط مستقیم با موضوع سقط مکرر دارند و مطالعه آن‌ها برای پزشکان، دانشجویان و زوجین توصیه می‌شود:

• علل ژنتیکی سقط مکرر؛ نقش کاریوتایپ و آنیوپلوئیدی جنین
• اختلالات هورمونی مؤثر بر ناباروری و سقط؛ از تیروئید تا پروژسترون
• سندرم آنتی‌فسفولیپید (APS) و نقش آن در سقط‌های تکرارشونده
• بهترین آزمایش‌ها قبل از بارداری؛ چک‌لیست تخصصی برای زنان با سابقه سقط مکرر
• نقش سن مادر و کیفیت تخمک در سقط‌های مکرر

بخش نهم : منابع تخصصی (International & Persian References)

در این بخش، تمامی منابع معتبر جهانی و داخلی که مقاله بر اساس آن‌ها نوشته شده است، فهرست شده‌اند. ساختار به‌گونه‌ای است که هم برای داوری علمی مناسب باشد و هم برای انتشار در وب‌سایت تهران‌لب کاملاً استاندارد و قابل‌استناد باشد.

منابع بین‌المللی معتبر

• ASRM – American Society for Reproductive Medicine (RPL Guidelines)
• ACOG – Recurrent Pregnancy Loss Clinical Recommendations
• ESHRE – Recurrent Miscarriage Guidelines (2023 Update)
• NIH / PubMed – Articles on Genetic & Hormonal Causes of RPL
• Mayo Clinic – Recurrent Miscarriage Evaluation & Hormonal Factors
• UpToDate – Evidence-Based Evaluation of RPL (Genetic & Hormonal)
• CDC – Global Pregnancy Loss Data & Risk Factors
• Johns Hopkins Medicine – Genetic and Endocrine Factors in Miscarriage

منابع فارسی معتبر

• آزمایشگاه تهران‌لب – مقالات تخصصی ژنتیک، هورمون‌شناسی و ناباروری
• کتاب اصول ژنتیک پزشکی – امری (ترجمه فارسی، انتشارات علوم پزشکی ایران)
• کتاب باروری و ناباروری – دکتر قهاری
• SID.ir – مقالات علمی سقط مکرر و اختلالات ژنتیکی
• Magiran – مجلات پزشکی، زنان و ناباروری