مقدمه

ناباروری یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت باروری در جهان است که طبق آمار سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود ۱۵ درصد از زوج‌ها را درگیر می‌کند. در ایران نیز تخمین زده می‌شود که از هر ۶ زوج، یک زوج با درجاتی از ناباروری مواجه است.
در بسیاری از موارد، انتخاب مسیر درست تشخیص – یعنی اینکه ابتدا کدام یک از این موارد آزمایش ناباروری یا تصویربرداری رحمی (HSG یا سونوگرافی) – نقش تعیین‌کننده‌ای در تشخیص دقیق و درمان موفق دارد.

درحالی‌که آزمایش‌های خون و هورمون اطلاعاتی از عملکرد تخمدان و ذخیره تخمک ارائه می‌دهند، تصویربرداری رحمی ساختار رحم و لوله‌های فالوپ را ارزیابی می‌کند. در نتیجه، انتخاب بین این دو رویکرد باید بر اساس سن، سابقه باروری، علائم، و نتایج اولیه بیمار صورت گیرد.

این مقاله با تکیه بر منابع بین‌المللی نظیر WHO، ASRM، NIH، و Mayo Clinic به شما کمک می‌کند تا بدانید در مسیر تشخیص ناباروری زنان، کدام روش باید در اولویت قرار گیرد — و چرا ترکیب مرحله‌ای هر دو گاهی تنها راه رسیدن به پاسخ قطعی است.

بخش اول: مقدمه‌ای بر ناباروری زنان و ضرورت تشخیص مرحله‌ای

تعریف ناباروری از دیدگاه علمی

ناباروری (Infertility) به ناتوانی در بارداری پس از ۱۲ ماه رابطه منظم و بدون پیشگیری گفته می‌شود. از دیدگاه بالینی، ناباروری می‌تواند اولیه (زمانی که هرگز بارداری رخ نداده) یا ثانویه (پس از یک بارداری قبلی) باشد.

در زنان، این اختلال می‌تواند ناشی از مواردی مانند:

• اختلال تخمک‌گذاری (ناشی از مشکلات هورمونی)
• آسیب یا انسداد در لوله‌های فالوپ
• چسبندگی یا ناهنجاری رحم
• بیماری‌های اندومتریوز و تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
• افزایش سن و کاهش ذخیره تخمدانی باشد.

چرا تشخیص مرحله‌ای اهمیت دارد؟

تشخیص ناباروری باید مرحله‌به‌مرحله و منطقی انجام شود تا از هزینه‌های اضافی، تأخیر در درمان، و تداخل نتایج جلوگیری گردد.
بر اساس دستورالعمل ASRM (2022)، روند ارزیابی باید از تست‌های ساده‌تر و غیرتهاجمی‌تر (آزمایش خون و هورمونی) آغاز شود و در صورت نیاز، به سمت روش‌های پیشرفته‌تر (HSG، لاپاراسکوپی، MRI رحم) حرکت کند.

هدف از مرحله‌بندی تشخیص

1. شناسایی سریع علت احتمالی ناباروری.
2. جلوگیری از انجام تست‌های غیرضروری یا تهاجمی.
3. افزایش دقت درمان و کاهش مدت زمان رسیدن به بارداری.

در نتیجه، انتخاب بینآزمایش ناباروری یا تصویربرداری رحمی باید با توجه به تاریخچه بیمار، علائم، و شاخص‌های هورمونی انجام گیرد — نه صرفاً بر اساس تجربه یا توصیه عمومی.

بخش دوم: آزمایش‌های ناباروری زنان؛ از هورمون تا ذخیره تخمدان

اهمیت آزمایش‌های خون در ارزیابی ناباروری

آزمایش‌های خون در ارزیابی ناباروری زنان، نخستین گام برای بررسی عملکرد تخمدان و وضعیت هورمونی بدن هستند. این تست‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا مشخص کند آیا تخمک‌گذاری منظم انجام می‌شود، سطح هورمون‌ها طبیعی است، و ذخیره تخمدان هنوز کافی است یا خیر. مطالعات Mayo Clinic (2023) نشان داده‌اند که در بیش از ۵۰٪ موارد ناباروری زنان، منشأ اصلی در اختلالات هورمونی یا عملکردی تخمدان است.

۱. تست FSH (هورمون محرک فولیکول)

FSH (Follicle-Stimulating Hormone) از غده هیپوفیز ترشح می‌شود و رشد فولیکول‌های تخمدان را کنترل می‌کند.

• سطح بالا: کاهش ذخیره تخمدانی یا نزدیک شدن به یائسگی زودرس.
• سطح پایین: اختلال در محور هیپوتالاموس–هیپوفیز.

بهترین زمان انجام: روز سوم سیکل قاعدگی.

۲. تست LH (هورمون لوتئینه‌کننده)

LH باعث تخمک‌گذاری و آزادسازی تخمک می‌شود.

• افزایش LH نسبت به FSH نشانه تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) است.
• کاهش LH در کنار کاهش FSH ممکن است به اختلال در محور مغزی اشاره کند.

کاربرد بالینی: تشخیص دقیق زمان تخمک‌گذاری و بررسی بی‌تخمی.

۳. تست AMH (Anti-Mullerian Hormone)

AMH شاخصی برای اندازه‌گیری ذخیره تخمدانی است.

• سطح بالا: نشان‌دهنده وجود فولیکول‌های متعدد (معمولاً در PCOS).
• سطح پایین: کاهش ذخیره تخمک و احتمال کاهش باروری.

مزیت مهم: سطح AMH در طول سیکل قاعدگی ثابت می‌ماند و در هر روز قابل اندازه‌گیری است.

۴. تست پرولاکتین (Prolactin)

افزایش پرولاکتین می‌تواند باعث توقف تخمک‌گذاری، بی‌نظمی قاعدگی یا ناباروری شود. علل افزایش آن ممکن است شامل استرس، داروهای ضدافسردگی، یا تومورهای هیپوفیز باشد.

اگر پرولاکتین بالا باشد: پزشک ممکن است درخواست MRI از غده هیپوفیز بدهد.

۵. تست TSH (هورمون محرک تیروئید)

هورمون‌های تیروئید (T3 و T4) نقش مهمی در تنظیم متابولیسم و چرخه تخمک‌گذاری دارند.

• کم‌کاری تیروئید: باعث بی‌نظمی قاعدگی و ناباروری می‌شود.
• پرکاری تیروئید: با افزایش سقط و کاهش باروری مرتبط است.

پیشنهاد WHO: اندازه‌گیری TSH در تمام زنان نابارور حتی بدون علائم تیروئیدی.

۶. سایر آزمایش‌های تکمیلی

در شرایط خاص، پزشک ممکن است موارد زیر را نیز بررسی کند:

• تست استرادیول (E2): ارزیابی کیفیت فولیکول‌ها.
• تست پروژسترون: تأیید وقوع تخمک‌گذاری در نیمه دوم سیکل.
• تست آنتی‌بادی ضد تخمک یا اسپرم: در صورت شک به نازایی ایمنی.

بخش سوم: تصویربرداری رحمی؛ سونوگرافی و عکس رنگی (HSG)

نقش تصویربرداری در تشخیص ناباروری

در روند بررسی ناباروری زنان، تصویربرداری یکی از ارکان اصلی تشخیص ساختاری محسوب می‌شود. در حالی که آزمایش‌های خون عملکرد هورمونی را مشخص می‌کنند، تصویربرداری مستقیماً وضعیت رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها را نشان می‌دهد.
طبق دستورالعمل ASRM (2022)، در زنانی که بیش از ۶ تا ۱۲ ماه باردار نشده‌اند، انجام حداقل یک روش تصویربرداری رحم و لوله‌ها الزامی است.

۱. سونوگرافی ترانس واژینال (Transvaginal Sonography)

این روش رایج‌ترین روش غیرتهاجمی برای ارزیابی رحم و تخمدان است. در سونوگرافی واژینال می‌توان به‌صورت دقیق ضخامت اندومتر، وجود فیبروم، کیست تخمدان یا نشانه‌های تخمک‌گذاری را مشاهده کرد.

• مزایا: بدون درد، بدون اشعه، قابل تکرار و مقرون‌به‌صرفه.
• کاربردها:
  • بررسی فولیکول‌های در حال رشد و تخمک‌گذاری
  • تشخیص فیبروم یا پولیپ داخل رحمی
  • ارزیابی وضعیت تخمدان‌ها در بیماران PCOS
• زمان مناسب انجام: روز ۲ تا ۵ سیکل قاعدگی برای بررسی اولیه و روز ۱۲ تا ۱۴ برای پایش تخمک‌گذاری.

۲. سونوگرافی هیستروسونوگرافی (Sonohysterography)

در این روش با تزریق مایع نرمال سالین به داخل رحم، حفره اندومتر به‌صورت دقیق‌تری دیده می‌شود.
این روش به‌ویژه برای تشخیص چسبندگی، سپتوم رحمی (دیواره داخلی غیرطبیعی) و پولیپ بسیار مفید است.
مطالعات NIH (2021) نشان داده‌اند که دقت هیستروسونوگرافی در تشخیص ناهنجاری‌های داخل رحمی بیش از ۹۰٪ است.

۳. عکس رنگی رحم (Hysterosalpingography – HSG Test)

HSG یکی از قدیمی‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای ارزیابی انسداد لوله‌های فالوپ است. در این روش، ماده حاجب از طریق دهانه رحم تزریق شده و مسیر حرکت آن با اشعه X تصویربرداری می‌شود.

• کاربردها:
  • بررسی باز یا بسته بودن لوله‌های فالوپ
  • تشخیص چسبندگی‌های رحمی یا ناهنجاری ساختاری
• مزایا: تشخیص سریع انسداد و در برخی موارد باز شدن خودبه‌خود لوله‌ها پس از تزریق ماده حاجب.
• معایب: درد خفیف، احتمال عفونت خفیف، و نیاز به انجام در محیط بیمارستانی.
• زمان انجام: بین روزهای ۷ تا ۱۰ سیکل قاعدگی (پس از پایان خون‌ریزی و قبل از تخمک‌گذاری).

۴. MRI رحم و لگن

در موارد پیچیده مانند اندومتریوز، ناهنجاری‌های مادرزادی رحم یا مشکوک به توده‌های رحمی، از MRI لگن استفاده می‌شود. این روش تصویری دقیق‌تر از بافت رحم و تخمدان‌ها ارائه می‌دهد و معمولاً پس از انجام سونوگرافی یا HSG درخواست می‌شود.

۵. لاپاراسکوپی تشخیصی

در صورت مشکوک بودن به اندومتریوز یا چسبندگی لگنی، لاپاراسکوپی به عنوان روش تشخیصی نهایی در نظر گرفته می‌شود. این روش امکان مشاهده مستقیم رحم، تخمدان‌ها و لوله‌ها را فراهم می‌کند و گاهی با مداخله درمانی هم‌زمان (مانند آزادسازی چسبندگی‌ها) همراه است.

بخش چهارم: مقایسه علمی و بالینی؛ اول آزمایش ناباروری یا تصویربرداری رحمی؟

چرا انتخاب مسیر درست تشخیصی اهمیت دارد؟

در ارزیابی ناباروری زنان، هیچ تستی به‌تنهایی پاسخ قطعی نمی‌دهد. آزمایش‌های خون و هورمون عملکرد داخلی تخمدان و محور مغزی را نشان می‌دهند، در حالی‌که تصویربرداری‌های رحمی وضعیت فیزیکی رحم و لوله‌های فالوپ را بررسی می‌کنند.
به‌همین دلیل، انتخاب مسیر صحیح تشخیص باید با تحلیل چندعامل ازجمله سن بیمار، سابقه قاعدگی، نوع ناباروری (اولیه یا ثانویه) و سابقه بیماری‌های رحمی انجام شود.

۱. هدف و عملکرد هر تست

آزمایش‌های ناباروری بیشتر درباره «چرایی مشکل» اطلاعات می‌دهند، در حالی‌که تصویربرداری «محل وقوع مشکل» را نشان می‌دهد.

۲. مزایا و محدودیت‌های هر روش

آزمایش ناباروری:غیرتهاجمی، سریع و قابل تکرار

تعیین سطح ذخیره تخمدان و وضعیت تخمک‌گذاری

علت‌های مکانیکی مانند انسداد لوله‌ها را مشخص نمی‌کند.

تصویربرداری رحمی:

 شناسایی ناهنجاری‌های ساختاری رحم و لوله‌ها

در مواردی مانند HSG، می‌تواند هم تشخیصی و هم درمانی باشد (باز کردن انسداد خفیف)

نیاز به زمان‌بندی دقیق در سیکل قاعدگی و احتمال ناراحتی هنگام انجام دارد.

۳. در چه شرایطی کدام روش در اولویت است؟

• سن زیر ۳۵ سال و قاعدگی نامنظم: ابتدا آزمایش‌های ناباروری (FSH، AMH، LH، پرولاکتین).
• سن بالای ۳۵ سال یا سابقه جراحی رحمی: اولویت با تصویربرداری رحمی (HSG یا سونوگرافی هیستروسونو).
• ناباروری ثانویه (پس از زایمان قبلی): انجام هر دو به‌صورت هم‌زمان توصیه می‌شود.
• علائم درد لگنی یا احتمال اندومتریوز: MRI یا لاپاراسکوپی در اولویت تشخیص قرار می‌گیرد.

۴. الگوریتم تصمیم‌محور (ASRM Decision Path)

طبق دستورالعمل ASRM (2022)، ارزیابی ناباروری باید بر اساس مراحل زیر انجام شود:

1. مرحله اول: انجام آزمایش‌های هورمونی پایه (FSH، LH، AMH، TSH).
2. مرحله دوم: در صورت نتایج طبیعی، انجام تصویربرداری رحمی (HSG) برای بررسی ساختار فیزیکی.
3. مرحله سوم: در صورت طبیعی بودن هر دو، بررسی‌های پیشرفته‌تر مانند آزمایش ژنتیک یا لاپاراسکوپی تشخیصی انجام می‌شود.

۵. تحلیل بالینی

تحقیقات منتشرشده در PubMed (2021) نشان می‌دهد که در بیش از ۶۵٪ موارد، ترکیب دو روش آزمایش ناباروری و تصویربرداری، دقت تشخیص را تا ۹۰٪ افزایش می‌دهد. بنابراین، انتخاب یکی از این دو روش به‌تنهایی کافی نیست؛ بلکه تصمیم نهایی باید براساس شرایط فیزیولوژیک، سابقه بالینی و یافته‌های اولیه بیمار گرفته شود.

بخش پنجم: راهکار تصمیم‌محور برای بیماران و پزشکان

هدف از طراحی مسیر تصمیم‌محور

در ارزیابی ناباروری زنان، تصمیم‌گیری باید بر پایه داده‌های علمی و روند مرحله‌ای باشد.
این ساختار به پزشک اجازه می‌دهد بدون انجام تست‌های تکراری یا غیرضروری، سریع‌تر به علت اصلی ناباروری برسد و مسیر درمان را آغاز کند.

مرحله اول: بررسی بالینی و تاریخچه بیمار

پیش از هر نوع آزمایش یا تصویربرداری، پزشک باید اطلاعات دقیقی از بیمار جمع‌آوری کند:

• سن، سابقه قاعدگی، میزان نظم چرخه‌ها
• سابقه سقط یا بارداری قبلی (تشخیص ناباروری اولیه یا ثانویه)
• داروهای مصرفی، استرس، وزن و بیماری‌های زمینه‌ای (مانند PCOS یا کم‌کاری تیروئید)

هدف: تشخیص اولیه بین علت هورمونی یا ساختاری.

مرحله دوم: انجام آزمایش‌های هورمونی پایه

اگر بیمار زیر ۳۵ سال و دارای چرخه‌های نامنظم باشد، آزمایش‌های زیر باید در اولویت قرار گیرند:

• FSH، LH، AMH: برای سنجش ذخیره تخمدانی و عملکرد تخمک‌گذاری.
• پرولاکتین و TSH: برای بررسی محور هیپوتالاموس–هیپوفیز و عملکرد تیروئید.

در صورتی که هر یک از این مقادیر غیرطبیعی باشند، ابتدا باید اصلاح هورمونی صورت گیرد و سپس بررسی‌های تصویربرداری انجام شود.

مرحله سوم: تصویربرداری رحمی و بررسی ساختار داخلی

در صورت نرمال بودن تست‌های هورمونی یا سابقه ناباروری طولانی‌مدت، پزشک باید از HSG یا سونوگرافی ترانس واژینال برای بررسی انسداد لوله‌های فالوپ یا چسبندگی‌های رحمی استفاده کند.

مطابق با دستورالعمل NIH (2021):

انجام HSG در مرحله دوم ارزیابی می‌تواند در ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران منجر به درمان خودبه‌خود انسدادهای خفیف شود.

مرحله چهارم: بررسی تخصصی و ژنتیکی در صورت نتایج طبیعی

اگر هم آزمایش‌های ناباروری و هم تصویربرداری طبیعی باشند اما بارداری همچنان اتفاق نیفتد، مرحله بعد شامل:

• بررسی‌های ژنتیکی (Karyotype Analysis)
• تست آسیب DNA اسپرم (DNA Fragmentation)
• بررسی ایمنی رحم و فاکتورهای التهابی (Autoimmune Evaluation)

این مرحله معمولاً در زوج‌های با ناباروری طولانی‌مدت یا موارد نامشخص (Unexplained Infertility) انجام می‌شود.

مرحله پنجم: طراحی مسیر درمان بر اساس نتایج تشخیص

پس از جمع‌آوری تمام داده‌ها، پزشک مسیر درمان را تعیین می‌کند:

• در صورت اختلال هورمونی: درمان دارویی یا تنظیم تخمک‌گذاری (Clomiphene / Letrozole).
• در صورت انسداد لوله‌ها یا چسبندگی: جراحی لاپاراسکوپی یا IVF توصیه می‌شود.
• در صورت طبیعی بودن همه موارد: درمان‌های کمک‌باروری و مشاوره روانی.

جدول تصمیم‌گیری تشخیصی (Decision Path Summary)

بخش ششم: مطالعات موردی (Case Study)

Case 1 – انسداد یک‌طرفه لوله فالوپ با وجود آزمایش‌های طبیعی

مشخصات بیمار :زن ۳۲ ساله، ازدواج ۵ ساله، دو سال تلاش ناموفق برای بارداری.

شرح حال:چرخه قاعدگی منظم و نتایج آزمایش‌های FSH، LH، AMH، و TSH کاملاً طبیعی.اقدامات انجام‌شده:پزشک پس از بررسی اولیه، درخواست عکس رنگی رحم (HSG) داد. در تصویر مشخص شد که لوله فالوپ سمت چپ دچار انسداد جزئی است. تشخیص نهایی: ناباروری با منشأ انسداد لوله‌ای.

نتیجه:پس از انجام HSG، انسداد خفیف با فشار تزریق ماده حاجب باز شد و بیمار طی ۴ ماه بعد باردار شد.

یافته بالینی: در این نوع بیماران، انجام تصویربرداری رحمی حتی پس از نتایج نرمال آزمایش‌های هورمونی ضروری است.

Case 2 – کاهش ذخیره تخمدانی و اختلال هورمونی

مشخصات  بیمار:زن ۲۸ ساله، ناباروری اولیه با چرخه‌های قاعدگی نامنظم.

شرح حال:آزمایش‌های FSH و LH افزایش یافته و سطح AMH پایین‌تر از حد طبیعی (۰٫۸ ng/ml) گزارش شد.

اقدامات انجام‌شده:به‌دلیل اختلال واضح در عملکرد تخمدان، تصویربرداری رحمی در مرحله دوم انجام شد که طبیعی بود.

تشخیص نهایی: کاهش ذخیره تخمدان (Diminished Ovarian Reserve).

نتیجه:
بیمار با تحریک تخمک‌گذاری (Letrozole) تحت درمان قرار گرفت و بارداری در سیکل سوم درمان حاصل شد.
یافته بالینی: در بیماران با شاخص‌های پایین AMH، انجام تست‌های هورمونی بر تصویربرداری اولویت دارد.

Case 3 –  هایپرپرولاکتینمی به‌عنوان علت ناباروری ثانویه

مشخصات بیمار: زوجی با سابقه زایمان ۵ سال قبل، اکنون نابارور به‌مدت ۲ سال.

شرح حال:آزمایش پرولاکتین در همسر زن افزایش یافته (۵۵ ng/ml) HSG رحم و لوله‌ها طبیعی گزارش شد.

اقدامات انجام‌شده:MRI هیپوفیز درخواست شد که وجود میکرواَدنوما (تومور کوچک غده هیپوفیز) را تأیید کرد.

تشخیص نهایی: هایپرپرولاکتینمی ثانویه به آدنوم هیپوفیز.

نتیجه:
درمان دارویی با Cabergoline باعث تنظیم هورمون‌ها و بازگشت تخمک‌گذاری شد.

یافته بالینی: در موارد ناباروری ثانویه، بررسی هورمون پرولاکتین باید مقدم بر تصویربرداری انجام شود.

Case 4 –  اندومتریوز و چسبندگی رحمی تشخیص‌داده‌شده با سونوگرافی

مشخصات بیمار:زن ۳۵ ساله با درد مزمن لگن و سابقه اندومتریوز.

شرح حال:نتایج آزمایش‌های هورمونی طبیعی بودند، اما بیمار از درد در زمان قاعدگی و لکه‌بینی قبل از پریود شکایت داشت.
اقدامات انجام‌شده:در سونوگرافی ترانس واژینال و MRI لگن، چسبندگی در حفره رحمی و ضایعات اندومتریوتیک در تخمدان چپ مشاهده شد.

تشخیص نهایی: ناباروری ناشی از اندومتریوز و چسبندگی رحمی.

نتیجه:
بیمار با لاپاراسکوپی درمانی تحت عمل قرار گرفت و پس از ۶ ماه توانست باردار شود.

یافته بالینی: تصویربرداری رحمی در زنان با علائم اندومتریوز نقش تعیین‌کننده در تشخیص و درمان دارد.

بخش هفتم: نتیجه‌گیری

تشخیص ناباروری در زنان فرآیندی چندمرحله‌ای است که نیاز به ترکیب دقیق آزمایش‌های ناباروری و تصویربرداری‌های رحمی دارد. هیچ‌یک از این دو روش به‌تنهایی نمی‌توانند تصویر کامل و دقیقی از وضعیت باروری ارائه دهند. آزمایش‌های هورمونی مانند FSH، LH، AMH، پرولاکتین و TSH عملکرد درونی سیستم تولیدمثل و ذخیره تخمدانی را بررسی می‌کنند؛ در حالی که تصویربرداری‌هایی مانند HSG، سونوگرافی واژینال و MRI لگن ساختار رحم و لوله‌های فالوپ را از نظر فیزیکی و آناتومیکی ارزیابی می‌نمایند.

دستورالعمل‌های علمی بین‌المللی از جمله ASRM (2022) و WHO (2023) تأکید می‌کنند که انتخاب بین این دو مسیر باید بر اساس الگوی تصمیم‌محور (Clinical Decision Path) انجام شود — یعنی ابتدا بیمار بر اساس سن، سابقه قاعدگی، نوع ناباروری (اولیه یا ثانویه) و نتایج قبلی دسته‌بندی گردد، سپس مسیر مناسب تعیین شود.

به‌طور خلاصه:

• در زنان زیر ۳۵ سال با قاعدگی نامنظم یا مشکوک به اختلال هورمونی، ابتدا آزمایش‌های خون باید انجام شود.
• در زنان بالای ۳۵ سال یا دارای سابقه جراحی و بیماری‌های رحمی، تصویربرداری رحم و لوله‌ها در اولویت است.
• در موارد ناباروری ثانویه یا ناشناخته، انجام هم‌زمان هر دو روش دقت تشخیص را تا ۹۰٪ افزایش می‌دهد.

در نهایت، موفقیت در درمان ناباروری به تشخیص مرحله‌ای، همکاری میان پزشک، آزمایشگاه و بخش تصویربرداری، و تفسیر هماهنگ نتایج بستگی دارد.

هدف از این مسیر نه فقط تشخیص علت ناباروری، بلکه کاهش زمان تا بارداری و افزایش نرخ موفقیت درمان‌های باروری است.

تشخیص درست، نخستین گام در مسیر درمان ناباروری است. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان بیش از شش ماه برای بارداری تلاش کرده‌اید اما هنوز نتیجه‌ای نگرفته‌اید، اکنون زمان آن است که مسیر تشخیص را با دقت و آگاهی آغاز کنید.

در آزمایشگاه تخصصی  تهران لب، تمامی آزمایش‌های مرتبط با ارزیابی ناباروری زنان — از تست‌های هورمونی (FSH، LH، AMH، TSH، پرولاکتین) تا بررسی دقیق ذخیره تخمدان و تحلیل نتایج — با استفاده از تجهیزات روز دنیا انجام می‌شود.
اگر به دنبال پاسخ دقیق به این پرسش هستید که

(آزمایش ناباروری یا تصویربرداری رحمی؛ کدام برای شما اولویت دارد؟)

می‌توانید از طریق مشاوره تخصصی تهران لب مسیر مناسب را انتخاب کنید.

برای دریافت نوبت، مشاوره و اطلاعات بیشتر:

www.TehranLab.com

بخش هشتم: مقالات مرتبط

اگر در حال بررسی علت ناباروری هستید یا پزشک‌تان انجام آزمایش یا تصویربرداری را توصیه کرده، پیشنهاد می‌کنیم مقالات زیر را نیز در سایت TehranLab مطالعه کنید تا دید جامع‌تری نسبت به مراحل تشخیص و درمان پیدا کنید

🔹 آزمایش AMH چیست و چگونه میزان ذخیره تخمدان را نشان می‌دهد؟

🔹 عکس رنگی رحم (HSG Test) ؛ مراحل، عوارض و تفسیر نتیجه

🔹 تست‌های ناباروری زنان؛ از FSH تا پرولاکتین

🔹 نقش سونوگرافی در ارزیابی باروری زنان

🔹 تأثیر اختلالات تیروئید بر ناباروری زنان

بخش نهم: منابع تخصصی

1. World Health Organization (WHO). WHO Laboratory Manual for the Examination and Processing of Human Semen (6th ed.). Geneva: WHO Press; 2021.
2. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Diagnostic Evaluation of the Infertile Female: An Updated Clinical Practice Guideline. Fertility and Sterility, 2022.
3. Mayo Clinic. Female Infertility – Diagnosis and Tests.
4. National Institutes of Health (NIH). Hysterosalpingography and Tubal Evaluation Studies, ۲۰۲۱.
5. National Center for Biotechnology Information (NCBI). Comparison of HSG and Sonohysterography in Infertility Assessment. Frontiers in Endocrinology, 2020.
6. Cleveland Clinic. Female Infertility: Causes, Diagnosis & Treatment.
7. TehranLab Medical Articles Archive. مجموعه مقالات تخصصی آزمایش ناباروری و ذخیره تخمدان. وب‌سایت TehranLab، ۲۰۲۴.
8. Yazd Reproductive Sciences Institute. بررسی اپیدمیولوژیک ناباروری در زنان ایرانی، مجله باروری و ناباروری ایران، ۱۳۹۹.
9. PubMed Central. Clinical Use of Sperm DNA Fragmentation Testing: Practice Recommendations Based on Clinical Scenarios. Translational Andrology and Urology, 2021.
10. Harvard Health Publishing. Understanding Female Infertility: How Hormones, Anatomy, and Lifestyle Interact.