شنبه تا چهارشنبه : 6:30 صبح الی 10 شب
پنجشنبه ها : 6:30 صبح الی 8 شب
تهران، خیابان ولیعصر، پارک ساعی، پلاک2173
شنبه تا چهارشنبه : 6:30 صبح الی 10 شب
پنجشنبه ها : 6:30 صبح الی 8 شب
تهران، خیابان ولیعصر، پارک ساعی، پلاک2173
چرا باید آزمایش زینک بدهیم؟ آیا سطح زینک خون شما متعادل است؟ کمبود زینک چه عوارضی میتواند داشته باشد؟
این عنصر حیاتی که در بدن به مقدار کم اما بسیار موثر وجود دارد، نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی، ترمیم زخمها، رشد سلولی و حتی سلامت پوست و مو ایفا میکند. اما چگونه میتوان میزان زینک بدن را سنجید؟ آزمایش زینک (Zn) در خون یکی از روشهای دقیق برای بررسی کمبود یا افزایش این عنصر است. کاهش یا افزایش سطح زینک میتواند نشانهای از مشکلات تغذیهای، بیماریهای زمینهای یا حتی مصرف بیش از حد مکملها باشد. در این مقاله از تهران لب، نگاهی دقیق به نحوه انجام این آزمایش، مقادیر نرمال، عوامل موثر بر نتایج و راهکارهای بهبود سطح زینک خواهیم داشت.
آزمایش زینک ممکن است در شرایط مختلف بنا به تشخیص پزشک تجویز شود. زینک (روی) یکی از عناصر ضروری برای حفظ سلامت بدن است و نقش مهمی در عملکرد صحیح آنزیمهای مختلف دارد. کمبود این ماده معدنی به ندرت رخ میدهد، اما میتواند بر عملکرد سیستم ایمنی، رشد سلولی و فرآیندهای متابولیکی تاثیر بگذارد. به طور طبیعی، بدن هر فرد حدود ۴ گرم زینک دارد که برای انجام بسیاری از واکنشهای بیوشیمیایی ضروری است. این آزمایش به ارزیابی سطح زینک در خون کمک کرده و میتواند نشاندهنده کمبود یا مازاد آن در بدن باشد.
Parsad در مقاله علمی خود در مورد این آزمایش میگوید:
زینک یک عنصر ضروری است که نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی، ترمیم زخمها و متابولیسم سلولی ایفا میکند. آزمایش سطح زینک در سرم خون معمولا برای ارزیابی کمبود یا مسمومیت زینک انجام میشود که میتواند به دلایلی مانند سوءتغذیه، بیماریهای مزمن یا مصرف بیش از حد مکملها رخ دهد. میزان طبیعی زینک در خون معمولا بین ۶۰ تا ۱۲۰ میکروگرم در دسیلیتر است، اما این مقدار بسته به سن، رژیم غذایی و وضعیت سلامت فرد ممکن است متغیر باشد.
پزشک ممکن است در صورت مشاهده علائم کمبود زینک یا ابتلا به بیماریهایی که خطر کاهش سطح این عنصر را افزایش میدهند، آزمایش زینک را تجویز کند. این آزمایش به ارزیابی میزان زینک در بدن کمک کرده و نشان میدهد که آیا نیاز به مصرف مکملهای زینک وجود دارد یا خیر.
علاوه بر این، نتیجه دقیق آزمایش میتواند در تعیین دوز مناسب مکملهای زینک موثر باشد، زیرا مصرف بیش از حد آن میتواند منجر به مسمومیت شود، درحالیکه دریافت کمتر از مقدار مورد نیاز نیز عوارضی به دنبال دارد. زینک نقش اساسی در فرآیندهای مهمی مانند سنتز پروتئین، عملکرد آنزیمها و حفظ ساختار کروموزومها دارد، بنابراین کمبود آن میتواند سلامت فرد را بهطور جدی تحت تاثیر قرار دهد.
کمبود زینک معمولا ناشی از دریافت ناکافی این عنصر از طریق رژیم غذایی است، اما جالب است بدانید که همیشه رژیم غذایی نامناسب عامل آن نیست. در برخی موارد، مصرف زیاد دیگر عناصر ضروری مانند مس و آهن میتواند مانع جذب زینک شود و باعث کمبود آن گردد. با استفاده از آزمایش زینک، میتوان چندین بیماری مرتبط با کمبود یا زیاد بودن این عنصر را شناسایی کرد.
عدم تعادل در میزان هر عنصر معدنی میتواند بر سلامت اندامها و سلولهای بدن تاثیر منفی بگذارد. کاهش سطح زینک نیز ممکن است منجر به بروز مشکلات زیر شود:
کمبود شدید زینک میتواند علائم بالینی متعددی ایجاد کند، ازجمله درماتیت (التهاب پوستی)، ریزش مو (آلوپسی)، اسهال، کاهش وزن، عفونتهای مکرر و هیپوگنادیسم در مردان (کاهش عملکرد غدد جنسی).
در موارد کمبود متوسط زینک، نشانههایی مانند تاخیر در رشد و بلوغ در نوجوانان، خشکی و زبری پوست، کاهش اشتها، خستگی، تاخیر در ترمیم زخمها و اختلالات چشایی دیده میشود.
حتی کمبود خفیف زینک میتواند به کاهش تعداد اسپرم (الیگواسپرمی)، کاهش وزن جزئی و افزایش سطح آمونیاک خون (هیپرآمونمی) منجر شود. زینک یک عنصر کلیدی برای رشد بدن است، زیرا در سنتز پروتئین و تقسیم سلولی نقش دارد. همچنین کمبود زینک میتواند عملکرد بیضهها را تحت تاثیر قرار داده و باعث بروز مشکلات تولیدمثلی شود.
مصرف بیشازحد زینک میتواند اثرات منفی بر سلامت داشته باشد. از جمله علائم بالا بودن زینک در آزمایش خون میتوان به تهوع، سرگیجه، سردرد، مشکلات گوارشی، استفراغ و کاهش اشتها اشاره کرد. دریافت طولانیمدت زینک در دوزهای بالا ممکن است منجر به تضعیف سیستم ایمنی، کاهش سطح کلسترول خوب (HDL) و کاهش سطح مس در بدن شود.
همچنین، مصرف بیش از حد مکملهای زینک میتواند جذب منیزیم را کاهش دهد. دریافت دوزهای بسیار بالای زینک علاوه بر ایجاد مسمومیت، موجب کمبود مس شده و در نهایت به بروز مشکلات عصبی مانند کاهش هماهنگی حرکتی، بیحسی و ضعف در دستها و پاها منجر میشود.
سطح زینک در خون معمولا زمانی اندازهگیری میشود که فرد به دلیل سوءتغذیه یا بیماریهای گوارشی در معرض کمبود این عنصر قرار داشته باشد. پزشک با بررسی علائم بالینی و سوابق پزشکی، ضرورت انجام این آزمایش را تعیین میکند. بنابراین، بهترین زمان برای انجام آزمایش زینک به نظر و تشخیص پزشک بستگی دارد.
برای دقت بیشتر در نتایج آزمایش، توصیه میشود فرد ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد تا سطح زینک بدن در وضعیت پایه ارزیابی شود. نمونهگیری خون از طریق رگ دست انجام میشود و معمولا عوارض خاصی ندارد. با این حال، برخی افراد ممکن است پس از خونگیری دچار سرگیجه شوند، بنابراین بهتر است پس از انجام آزمایش برای دقایقی در حالت نشسته باقی بمانند.
اگر به دلیل مشغله زیاد یا شرایط خاص، فرصت مراجعه به آزمایشگاه را ندارید، میتوانید از خدمات آزمایش در منزل تهران لب استفاده کنید. با این سرویس، بدون نیاز به خروج از خانه، آزمایش زینک (Zn) شما توسط متخصصان مجرب در محیطی امن و بهداشتی انجام میشود. تیم حرفهای تهران لب نمونهگیری را در زمان دلخواه شما انجام داده و نتایج را بهصورت آنلاین یا چاپی در اختیار شما قرار میدهد. این روش نهتنها در وقت و انرژی شما صرفهجویی میکند، بلکه دقت و راحتی بیشتری را نیز فراهم میآورد.
آزمایش زینک خون به اندازهگیری میزان زینک (روی) در خون میپردازد. زینک یک عنصر ضروری است که در فرآیندهای مختلف بدن مانند تقویت سیستم ایمنی، سنتز پروتئین و بهبود زخمها نقش دارد. نتایج آزمایش زینک میتوانند به پزشک کمک کنند تا وضعیت تغذیهای فرد را ارزیابی کرده و اگر کمبود یا اضافه مصرف زینک وجود داشته باشد، اقدامات لازم را انجام دهد.
سطح نرمال زینک در خون معمولا بین ۶۰ تا ۱۲۰ میکروگرم در دسیلیتر است، اما این محدوده ممکن است بسته به سن، جنسیت و شرایط جسمانی فرد متفاوت باشد. افزایش یا کاهش سطح زینک میتواند نشانهای از مشکلات تغذیهای، بیماریهای گوارشی، مصرف مکملهای زیاد یا مشکلات زمینهای دیگر باشد.
در زیر، جدول تفسیر آزمایش زینک خون آورده شده است:
| مقدار زینک (µg/dL) | وضعیت | توضیحات |
| کمتر از ۶۰ | کمبود زینک | ممکن است ناشی از سوءتغذیه، مشکلات جذب، بیماریهای گوارشی یا کمبود تغذیهای باشد. |
| ۶۰ – ۱۲۰ | نرمال | سطح نرمال زینک در خون، نشاندهنده وضعیت سالم و متعادل زینک است. |
| بالای ۱۲۰ | بیشازحد زینک | ممکن است به دلیل مصرف زیاد مکملهای زینک یا مشکلات کلیوی و گوارشی باشد. |
برای ارزیابی وضعیت بیمار، علاوه بر آزمایش زینک، ممکن است انجام تستهای زیر نیز توصیه شود:
برای درخواست هرگونه مشاوره تلفنی و نمونهگیری در آزمایشگاه جهت انجام آزمایش زینک، با تلفن ۱۶۵۰ آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پزشکی تهران لب تماس بگیرید.
در آزمایشگاه تهران لب، ما به ارائه خدمات آزمایشگاهی دقیق، سریع و با کیفیت بالا برای تمامی بیماران اهمیت میدهیم. با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تیم متخصص، تمام تلاش خود را میکنیم تا نتایج آزمایشات شما بهصورت دقیق و مطمئن ارائه شود. خدمات ما شامل آزمایشهای متنوعی از جمله آزمایش خون، تستهای تخصصی و آزمایش در منزل است که برای راحتی و دسترسی بهتر شما در نظر گرفته شده است. هدف ما ارائه تجربهای راحت و مطمئن برای شما عزیزان است تا بتوانید با خیالی آسوده به سلامت خود بپردازید. در صورت نیاز به مشاوره یا دریافت خدمات، تیم ما آماده است تا به بهترین شکل ممکن همراه شما باشد.
منبع:
https://www.healthlabs.com/zinc-blood-testing